Przesuwaj środek okręgu i zmieniaj jego promień, nad rysunkiem zobaczysz jak zmienia się równanie okręgu.
Równanie okręgu:
Okrąg o środku w punkcie S i promieniu r, to zbiór wszystkich punktów płaszczyzny P, których odległość od środka S jest równa r, czyli

Na rysunku poniżej w kartezjańskim układzie współrzędnych przedstawiony jest okrąg o środku w punkcie
i promieniu
oraz punkt
leżący na okręgu.

Wyznaczamy długość odcinka SP:
Wiemy, że:

![]()
zatem
![]()
Obie strony równania są nieujemne, zatem równanie możemy podnieść do kwadratu:
![]()
![]()
Wiemy, że punkt
może leżeć w dowolnym miejscu na okręgu, zatem zapisujemy równanie okręgu o środku w punkcie
i promieniu
:
![]()
Definicja 1.
Równanie
, gdzie
, nazywamy równaniem kanonicznym okręgu.
Przykład 1.
Sprawdź, czy punkt
należy do okręgu opisanego równaniem:
![]()
Rozwiązanie:
Wiemy, że:
![]()
Przekształcamy równanie okręgu do postaci kanonicznej:
![]()
![]()
Zauważamy, że powyższe równanie opisuje okrąg o środku w punkcie o współrzędnych
i promieniu równym
.
Podstawiamy współrzędne punktu A do równania okręgu:
![]()
![]()
otrzymujemy:
![]()
![]()
![]()
![]()
Wniosek:
Punkt A należy do okręgu.
Przykład 2.
Napisz równanie okręgu o środku w punkcie
i promieniu 5. Podaj przykładowe dwa punkty należące do okręgu.
Rozwiązanie:
Wiemy, że:
![]()
otrzymujemy:
![]()
![]()
Wyznaczamy współrzędne pierwszego punktu należącego do okręgu.
Zauważamy, że:
![]()
![]()
zatem:
![]()
![]()
![]()
![]()
Otrzymaliśmy:
![]()
Wyznaczamy współrzędne drugiego punktu należącego do okręgu.
Zauważamy, że:
![]()
![]()
zatem:
![]()
![]()
![]()
![]()
Otrzymaliśmy:
![]()
Przykład 3.
Doprowadź równanie okręgu
do postaci kanonicznej. Podaj współrzędne środka okręgu oraz długość promienia.
Rozwiązanie:
Przekształcamy równanie:
![]()
![]()
Korzystając ze wzorów skróconego mnożenia otrzymujemy:
![]()
![]()
![]()
![]()
Otrzymaliśmy równanie okręgu o środku w punkcie
i promieniu 2.
Przykład 4.
Napisz równanie okręgu wyznaczonego przez trzy punkty
,
i
.
Rozwiązanie:
Wiemy, że środek okręgu jest punktem równoodległym od punktów
,
i
, więc jest on punktem przecięcia się symetralnych odcinków AB, BC i AC.
Do wyznaczenia środka okręgu wystarczy narysować symetralne dwóch boków, np.: AB i BC. Wykonujemy rysunek:

Wyznaczamy współrzędne punku D.
Wiemy, że:
![]()
Otrzymujemy:
, ![]()
![]()
![]()
![]()
Obliczamy współczynnik kierunkowy a prostej AB.
Wiemy, że:
![]()
Otrzymujemy:
, ![]()
![]()
![]()
![]()
Wyznaczamy równanie symetralnej DS.
![]()
Wiemy, że:
![]()
otrzymujemy:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Wyznaczamy współrzędne punku E.
Wiemy, że:
![]()
Otrzymujemy:
, ![]()
![]()
![]()
![]()
Obliczamy współczynnik kierunkowy a prostej BC.
Wiemy, że:
![]()
Otrzymujemy:
, ![]()
![]()
![]()
![]()
Wyznaczamy równanie symetralnej ES.
![]()
Wiemy, że:
![]()
otrzymujemy:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Wyznaczamy współrzędne środka okręgu.
Rozwiązujemy układ równań:

![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Wyznaczamy długość promienia okręgu.
![]()
Wiemy, że:
![]()
Otrzymujemy:
, ![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Zapisujemy równanie okręgu.
Wiemy, że:
![]()
Otrzymujemy:

, ![]()
![]()
![]()
Egzamin ósmoklasisty z matematyki
- zadania egzaminacyjne
Przed Tobą materiały edukacyjne, które pomogą Ci się przygotować do egzaminu ósmoklasisty z matematyki.
W tym miejscu znajdziesz zbiory zadań z poszczególnych dziedzin, które zgodnie z wytycznymi CKE wchodzą w zakres tematyczny egzaminu ósmoklasisty. Każde zadanie opatrzone jest bardzo obszernym rozwiązaniem, dzięki czemu jesteś w stanie nie tylko sprawdzić poprawność swoich obliczeń, ale także nauczyć się rozwiązywania danego typu zadań.
Nowe arkusze w aktualnym roku szkolnym pojawiają się w dniu egzaminu około godziny 14: cke.gov.pl
Matematyka - egzamin ósmoklasisty:
| Rok | Arkusz |
Rozwiązanie |
Rozwiązanie |
| 2026 | pobierz | zobacz | |
| 2025 | pobierz | zobacz | |
| 2024 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2023 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2022 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2021 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2020 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2019 | pobierz | zobacz | zobacz |
Matura z matematyki - zadania maturalne
Przed Tobą materiały edukacyjne, które pomogą Ci się przygotować do matury z matematyki - poziom podstawowy.
W tym miejscu znajdziesz zbiory zadań z poszczególnych dziedzin, które zgodnie z wytycznymi CKE wchodzą w zakres tematyczny matury podstawowej. Każde zadanie opatrzone jest bardzo obszernym rozwiązaniem, dzięki czemu jesteś w stanie nie tylko sprawdzić poprawność swoich obliczeń, ale także nauczyć się rozwiązywania danego typu zadań.
Nowe arkusze w aktualnym roku szkolnym pojawiają sę w dniu egzaminu około godziny 14: CKE
Arkusze maturalne - poziom podstawowy:
| Rok | Arkusz |
Rozwiązanie |
Rozwiązanie |
| 2026 | pobierz | zobacz | |
| 2025 | pobierz | zobacz | |
| 2024 | pobierz | zobacz | |
| 2023 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2022 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2021 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2020 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2019 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2018 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2017 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2016 | pobierz | zobacz | zobacz |
tablice matematyczne 2023 - pobierz
tablice matematyczne - pobierz