Dziedziną nierówności z jedną niewiadomą nazywamy zbiór tych wszystkich liczb rzeczywistych, dla których wyrażenia tworzące nierówność mają sens liczbowy.
Przykład 1
Wyznacz dziedzinę nierówności:
a) 

b) 



c) 




Liczba spełnia nierówność z jedną niewiadomą, jeśli po podstawieniu tej liczby do nierówności w miejsce niewiadomej otrzymamy nierówność arytmetycznie prawdziwą.
Przykład 2
Sprawdzimy, czy liczba
oraz
spełnia nierówność
dla
mamy



Liczba
nie spełnia nierówności
, gdyż po podstawieniu jej otrzymaliśmy nierówność arytmetyczną, która jest fałszywa
dla
mamy



Liczba
spełnia nierówność
, gdyż po podstawieniu jej otrzymaliśmy nierówność arytmetyczną, która jest prawdziwa.
Definicja 1
Rozwiązaniem nierówności z jedną niewiadomą nazywamy każdą liczbę rzeczywistą, należącą do dziedziny nierówności, która spełnia tę nierówność.
Definicja 2
Rozwiązać nierówność z jedną niewiadomą, to wyznaczyć zbiór wszystkich liczb spełniających daną nierówność lub wykazać, że nie istnieją liczby spełniające tę nierówność.
Przykład 3
Wyznacz zbiór rozwiązań nierówności:
a) 
Wyznaczamy dziedzinę


Zauważamy, że nierówność
jest spełniona tylko wtedy, gdy mianownik ułamka będzie liczbą dodatnią, zatem

Przedstawiamy graficznie nasze rozwiązanie i zapisujemy je w formie przedziału


b) 
Wyznaczamy dziedzinę

Zauważamy, że nierówność
jest spełniona dla wszystkich liczb rzeczywistych z wyjątkiem liczby zero, zatem

Przedstawiamy graficznie nasze rozwiązanie i zapisujemy je w formie przedziału


Definicja 3
Dwie nierówności określone w tej samej dziedzinie są równoważne wtedy i tylko wtedy, gdy mają takie same zbiory rozwiązań w tej dziedzinie.
Nierównością liniową nazywamy nierówność, którą można zastąpić nierównością równoważną.
Przykład 4
Rozwiąż nierówność:
a) 
Wyznaczamy dziedzinę

Rozwiązujemy nierówność


Przedstawiamy graficznie nasze rozwiązanie i zapisujemy je w formie przedziału


b) 
Wyznaczamy dziedzinę

Rozwiązujemy nierówność

Mnożąc lub dzieląc strony nierówności prze liczbę ujemną musimy zmienić zwrot nierówności na przeciwny, zatem

Przedstawiamy graficznie nasze rozwiązanie i zapisujemy je w formie przedziału


c) 
Wyznaczamy dziedzinę

Rozwiązujemy nierówność

Zauważamy, że wyrażenie
jest liczbą ujemną, gdyż
, zatem zmieniamy zwrot nierówności na przeciwny

Przedstawiamy graficznie nasze rozwiązanie i zapisujemy je w formie przedziału


Definicja 4
Nierównością tożsamościową nazywamy nierówność, która jest spełniona przez każdą liczbę należącą do dziedziny tej nierówności.
Przykład 5
Rozwiąż nierówność
.
Wyznaczamy dziedzinę

Zauważamy, że wyrażenie
jest zawsze liczbą dodatnią lub zerem, zatem nierówność
jest spełniona dla dowolnej liczby rzeczywistej, co oznacza, że nasza nierówność jest nierównością tożsamościową.
Definicja 5
Nierównością sprzeczną nazywamy nierówność, której nie spełnia żadna liczba należąca do dziedziny tej nierówności.
Przykład 6
Rozwiąż nierówność
.
Wyznaczamy dziedzinę

Rozwiązujemy nierówność


Zauważamy, że wyrażenie
jest zawsze liczbą dodatnią lub zerem, zatem nie istnieje liczba, która spełniałaby nierówność
.
Sprawdź, czy liczby podane obok nierówności spełniają tę nierówność:
a)
b) 
c) 
d) 
Podaj przykłady trzech liczb, które spełniają daną nierówność:
a)
b)
c)
d) 
Rozwiąż nierówności i przedstaw zbiór rozwiązań ma osi liczbowej:
a) 
b)
c) 
d) 
e) 
f) 
g) 
h) 
Rozwiąż nierówność i przedstaw zbiór rozwiązań na osi liczbowej:
a) 
b) 
c) 
d) 
e) 
f) 
Rozwiąż nierówność:
a) 
b) 
c) 
d) 
Rozwiąż nierówność:
a)
b) 
c) 
d) 
e) 
f) 
Rozwiąż nierówność podwójną:
a) 
b) 
c) 
d) 
e) 
f) 
Rozwiąż nierówność:
a) 
b) 
c) 
d) 
Liczby 1, 3, a są długościami boków trójkąta. Wyznacz liczbę a wiedząc, że jest to liczba naturalna.
Liczby 2x-2, x+1, 2x+2 są długościami boków trójkąta. Do jakiego przedziału należy liczba x?
Iloczyn pewnej liczby pierwszej przez liczbę o 1 większą jest mniejszy od kwadratu tej liczby pierwszej powiększonego o 3. Jaka to liczba?
Iloraz pewnej liczby naturalnej x przez liczbę 3 pomniejszony o 2 jest nie większy od szóstej części różnicy liczb x i 10. Jaka to liczba? Podaj wszystkie możliwe rozwiązania.
Iloczyn dwóch kolejnych liczb całkowitych nieparzystych jest nie mniejszy od kwadratu liczby większej i nie większy od sumy liczby 6 i kwadratu liczby większej. Wyznacz te liczby nieparzyste. Podaj wszystkie możliwe rozwiązania.
Wyznacz cztery kolejne liczby naturalne niepodzielne przez 5, jeżeli suma tych liczb jest większa od 50 i jednocześnie mniejsza od 80.
Jeżeli jeden bok kwadratu długości x pozostawimy bez zmiany, a drugi wydłużymy o 5, to pole powstałego prostokąta będzie większe od pola kwadratu co najwyżej o 15 i co najmniej o 6. Wyznacz wszystkie możliwe wartości x będące liczbami naturalnymi.
Egzamin ósmoklasisty z matematyki
- zadania egzaminacyjne
Przed Tobą materiały edukacyjne, które pomogą Ci się przygotować do egzaminu ósmoklasisty z matematyki.
W tym miejscu znajdziesz zbiory zadań z poszczególnych dziedzin, które zgodnie z wytycznymi CKE wchodzą w zakres tematyczny egzaminu ósmoklasisty. Każde zadanie opatrzone jest bardzo obszernym rozwiązaniem, dzięki czemu jesteś w stanie nie tylko sprawdzić poprawność swoich obliczeń, ale także nauczyć się rozwiązywania danego typu zadań.
Nowe arkusze w aktualnym roku szkolnym pojawiają się w dniu egzaminu około godziny 14: cke.gov.pl
Matematyka - egzamin ósmoklasisty:
| Rok | Arkusz |
Rozwiązanie |
Rozwiązanie |
| 2026 | pobierz | zobacz | |
| 2025 | pobierz | zobacz | |
| 2024 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2023 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2022 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2021 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2020 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2019 | pobierz | zobacz | zobacz |
Matura z matematyki - zadania maturalne
Przed Tobą materiały edukacyjne, które pomogą Ci się przygotować do matury z matematyki - poziom podstawowy.
W tym miejscu znajdziesz zbiory zadań z poszczególnych dziedzin, które zgodnie z wytycznymi CKE wchodzą w zakres tematyczny matury podstawowej. Każde zadanie opatrzone jest bardzo obszernym rozwiązaniem, dzięki czemu jesteś w stanie nie tylko sprawdzić poprawność swoich obliczeń, ale także nauczyć się rozwiązywania danego typu zadań.
Nowe arkusze w aktualnym roku szkolnym pojawiają sę w dniu egzaminu około godziny 14: CKE
Arkusze maturalne - poziom podstawowy:
| Rok | Arkusz |
Rozwiązanie |
Rozwiązanie |
| 2026 | pobierz | zobacz | |
| 2025 | pobierz | zobacz | |
| 2024 | pobierz | zobacz | |
| 2023 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2022 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2021 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2020 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2019 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2018 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2017 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2016 | pobierz | zobacz | zobacz |
tablice matematyczne 2023 - pobierz
tablice matematyczne - pobierz