Definicja 1
Proporcjonalnością prostą nazywamy zależność między dwiema wielkościami x, y, określoną wzorem
, gdzie a jest liczbą różną od zera, zwaną współczynnikiem proporcjonalności.
Współczynnik proporcjonalności wyrażony jest wzorem:

Przykład 1
Załóżmy, że cena jednego kilograma mąki jest równa 2 zł 80 gr. Zobaczmy jak zmienia się koszt zakupów w zależności od ilości zakupionej mąki.

Zależność między kosztem zakupu a liczbą kilogramów mąki wyraża wzór:

Współczynnik proporcjonalności wynosi w tym przypadku 2,80.
Sprawdź, czy podane w tabelkach wielkości x i y są wprost proporcjonalne. Jeśli tak, to podaj współczynnik proporcjonalności i napisz wzór opisujący zależność zmiennej y od zmiennej x.
a) 
b) 
O wielkościach x i y wiemy, że są wprost proporcjonalne. Uzupełnij tabelę. Podaj współczynnik proporcjonalności.

Pan Kowalski za 6 dni pracy otrzymał wynagrodzenie w wysokości 864 zł.
a) Zakładając, że stawka za dzień pracy nie ulega zmianie, napisz wzór proporcjonalności prostej, określający kwotę wynagrodzenia w zależności od liczby przepracowanych dni.
b) Ile zarobi pan Kowalski za: 3, 7, 15, 20 oraz 28 dni pracy? Wyniki przedstaw w tabeli.
Motocyklista przebył drogę 63 km w czasie 1 godziny i 10 minut.
a) Zakładając, że motocyklista jedzie ze stałą prędkością, zapisz wzór proporcjonalności prostej, określający liczbę przejechanych kilometrów w zależności od czasu jazdy (w godzinach).
b) Ile kilometrów przejedzie ten motocyklista w czasie 20 minut, 1 godziny i 40 minut, 2 godzin, 2,5 godziny? Wyniki przedstaw w tabeli.
Za 3 m tasiemki ozdobnej Hania zapłaciła 10,50 zł.
a) Napisz wzór proporcjonalności prostej określający koszt zakupu x metrów zakupionej tasiemki.
b) Ile trzeba zapłacić za 9,5 m tej tasiemki?
Z 19 litrów mleka otrzymuje się 5,8 kg śmietany.
a) Napisz wzór proporcjonalności prostej, określający ilość (w kg) otrzymanej śmietany w zależności od x litrów wykorzystanego mleka.
b) Z ilu litrów mleka otrzymamy 29 kg śmietany?
Napisz wzór proporcjonalności prostej opisującej zależność obwodu sześciokąta foremnego od długości jego boku x. Naszkicuj wykres tej funkcji wiedząc, że
.
Rozważamy trójkąty o stałej wysokości h. Poniżej przedstawiony jest wykres funkcji, która opisuje, jak zmienia się pole trójkąta P w zależności od długości podstawy x tego trójkąta, gdzie
.
a) Odczytaj z wykresu współczynnik proporcjonalności i napisz wzór funkcji P.
b) Oblicz wysokość h rozważanych trójkątów.

Czy dane wielkości są wprost proporcjonalne? Odpowiedź uzasadnij.
a) obwód koła i promień tego koła
b) pole koła i promień tego koła.
Egzamin ósmoklasisty z matematyki
- zadania egzaminacyjne
Przed Tobą materiały edukacyjne, które pomogą Ci się przygotować do egzaminu ósmoklasisty z matematyki.
W tym miejscu znajdziesz zbiory zadań z poszczególnych dziedzin, które zgodnie z wytycznymi CKE wchodzą w zakres tematyczny egzaminu ósmoklasisty. Każde zadanie opatrzone jest bardzo obszernym rozwiązaniem, dzięki czemu jesteś w stanie nie tylko sprawdzić poprawność swoich obliczeń, ale także nauczyć się rozwiązywania danego typu zadań.
Nowe arkusze w aktualnym roku szkolnym pojawiają się w dniu egzaminu około godziny 14: cke.gov.pl
Matematyka - egzamin ósmoklasisty:
| Rok | Arkusz |
Rozwiązanie |
Rozwiązanie |
| 2026 | pobierz | zobacz | |
| 2025 | pobierz | zobacz | |
| 2024 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2023 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2022 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2021 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2020 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2019 | pobierz | zobacz | zobacz |
Matura z matematyki - zadania maturalne
Przed Tobą materiały edukacyjne, które pomogą Ci się przygotować do matury z matematyki - poziom podstawowy.
W tym miejscu znajdziesz zbiory zadań z poszczególnych dziedzin, które zgodnie z wytycznymi CKE wchodzą w zakres tematyczny matury podstawowej. Każde zadanie opatrzone jest bardzo obszernym rozwiązaniem, dzięki czemu jesteś w stanie nie tylko sprawdzić poprawność swoich obliczeń, ale także nauczyć się rozwiązywania danego typu zadań.
Nowe arkusze w aktualnym roku szkolnym pojawiają sę w dniu egzaminu około godziny 14: CKE
Arkusze maturalne - poziom podstawowy:
| Rok | Arkusz |
Rozwiązanie |
Rozwiązanie |
| 2026 | pobierz | zobacz | |
| 2025 | pobierz | zobacz | |
| 2024 | pobierz | zobacz | |
| 2023 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2022 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2021 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2020 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2019 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2018 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2017 | pobierz | zobacz | zobacz |
| 2016 | pobierz | zobacz | zobacz |
tablice matematyczne 2023 - pobierz
tablice matematyczne - pobierz